6 کتاب برای آنها که میخواهند خواندن فلسفه را آغاز کنند • دیجیکالا مگ

یعنی هم درباره «صورت»های عقلی ارسطویی که به نوعی ملهم از «مُثُل» افلاطونی است، صحبت کنیم و هم درباره «شهر ـ دولت»های یونانی؛ و بالاخره اینکه تا حدی که امکانش باشد، با ایده ارسطو در خصوص اهمیت زندگی سیاسی آشنا شویم. یکی از زمینههای پژوهشی عصر حاضر در حوزه فلسفه، بررسی اهمیت ماهوی یا تأثیرات عملی فلسفه اسلامی در عرصه جهانی فلسفه بوده است. یک استاد حوزه و دانشگاه گفت: تمام دستورات الهی فلسفهای دارد و فلسفه روزه گرفتن در ماه رمضان هم خودکنترلی است. حجتالاسلام مصطفی کرمی، خطیب و کارشناس مذهبی با اشاره به حدیث نبوی(ص) «هُوَ شَهْرٌ دُعیتُم فیه اِلی ضیافه الله وَ جُعِلْتُمْ فِیهِ مِنْ أَهْلِ كَرَامَةِ اللَّهِ» گفت: ماه رمضان ماهی است که به مهمانی خدا دعوت شدهایم، چه تعبیر لطیفی است!

وی ترتيل و تلاوت را از شيوههای پرداختن به قرآن كريم دانست و گفت: تدبر در آيات نكتهای است كه خداوند در قرآن كريم بارها به آن اشاره كرده است؛ تلاوت و حفظ قرآن كريم مقدمهای است تا فرهنگ قرآنی در زندگی جاری شود و با تفكر در مفاهيم قرآن كريم عمل به آن نيز در زندگی جريان پيدا كند. حجتالاسلام ابراهيمزاده يكى از دعاهاى بسيار مناسب و پرمحتوا كه براى قرائت در شبهاى ماه رمضان وارد شده را دعاى افتتاح معرفی و بيان كرد: يكی از بهترين و مهمتريت ادعيهای كه در ماه رمضان به شيعيان سفارش شده كه هر شب بخوانند دعای افتتاح است، زيرا اين دعا از مضامينى عالى برخوردار مىباشد و مطالب آن به گونهاى است كه به داعى مىآموزد كه در هنگام دعا، چه آدابى را بايد رعايت كند و متوجه چه مسائلى باشد.

حجتالاسلام ابراهيمزاده ماه مبارك رمضان را ماه نزول قرآن و بهترين فرصت برای بهرهمندی از مبانی بلند كلام وحی و تنظيم سبك زندگی بر اساس معارف قرآنی خواند و بيان كرد: بسياری از نكات نغز و آموزههای زندگی در كلامالله مجيد گنجانده شده است و قطعا اگر خانوادهها زندگی خود را بر اساس معارف قرآنی تنظيم كنند، بسياری از مشكلاتی كه ما در جامعه شاهد هستيم ديگر وجود نخواهد داشت. از اين رو ماه مبارك رمضان را مغتنم شمرده، از اين ماه بيشترين بهرهبرداري را داشته باشيد؛ چون انسان هميشه سالم نيست تا بتواند از فرصت ماه رمضان بهرهبرداري كند.

اين كارشناس مذهبی ادعيه ماه مبارك رمضان را گنجينهای خواند كه در آن ائمه اطهار(ع) راه ارتباط با خداوند را به انسانها آموختند و با خواندن و تأمل در آنها میتوان به خدا نزديكتر شد و خاطرنشان كرد: خواندن دعاهای ويژه در ماه مبارك رمضان فرصتی است كه خداوند برای بندگان خود فراهم كرده است و بايد از اين فرصت نهايت بهره را ببريم. اين كارشناس دينی با اشاره به آثار اقتصادی روزه، اضافه كرد: روزه، سدی در مقابل اسراف و تبذير بوده و باعث عدم تبعيض و شكاف طبقاتی از نظر اقتصادی میشود؛ چراكه به وسيله بذل و بخشش و انفاق مالی، هيچگاه فردی در اجتماع مسلمانان گرفتار فقر و تنگدستی نخواهد شد؛ روزه به مسلمان، قناعت و مناعت را میآموزد و ارزش اين صفات و تأثير آن در ايجاد صفت برجسته ديگر همچون زهد و بخشش بسيار است؛ جامعهای كه روح قناعت را در خود بپرورد بر خود متكی خواهد بود و میتواند از بيگانه بینياز باشد.

البته این طور نبود که مشّائیان در همه مسائل اتفاق نظر داشته باشند؛ چنان که کسانی هم که منتسب به نحله اشراقی بودند نیز در همه مسائل با هم توافق نداشتند، ولی در چند مسئله اصلی و مهم بین مشّائیان و اشراقیان یک اختلاف نظر اصولی پدید آمد که مقوّم این دو مکتب شمرده می شد. اما به ما گفته همه این کارها را داشته باش، اما بیا و با من حرف بزن. وی ادامه داد: اینکه گفته میشود رمضان، در واقع به خاطر این است که در این ماه آنقدر شدت حرارت آمرزش پروردگار و غفران الهی بالاست که همه گناهان در این ماه سوخته میشود و گناهی باقی نمیماند.

همه ما رمضانهای مختلفی را پشت سر گذاشتهایم و خاطرات تلخ و شیرین یا حتی سخت اما به یادماندنی بسیاری از این ماه داریم. ؛ و هرگاه از همسران پیامبر(ص) چیزی خواستید از پشت پرده بخواهید. اون چیزی که در ما کنترل ذهن ایجاد می کنه همون روزه است که محدود به ماه رمضان نمیشه فقط! به این معنا که اگر انسان بخواهد خودش را از جنبه ی معنوی ارتقاء دهد و به عالم طهارت و رفعت متصل کند، اولین چیزی که باید بدان ملتزم بشود، جلوگیری از افسار گسیختگی خود است .

شاید بهتر باشد به فلسفه از منظر «آنچه فلاسفه انجام میدهند» نگاه کنیم – چرا که بیش از آن که یک مطالعه باشد، یک فعالیت است.- که هدف آن استفاده از توانمندی انسان در انجام تفکر منطقی برای پاسخگویی به پرسشهای بنیادی در خصوص این جهان و جایگاه ما در آن است. اگر بیشتر و عمیق تر به فلسفه ازدواج فکر کنیم می بینیم که ازدواج شاید از اصلیترین عواملی باشد که ما را از حیوانات جدا می کند . به تنها موجودی که اجازه داده با او صحبت کند انسان است.

آنها ایده پیشرفت یعنی حرکت انسان به سمت تمدن بهتر و عالیتر را از طریق مطالعه تاریخ تمدن قابل مشاهده میدانستند. در مورد فلسفه روزه ، شما باید یاد بگیرین ذهنتونو کنترل کنین و جلوی خودتونو بگیرین تا از اعمالی که شما رو به سمت اشتباه هدایت می کنن دور بمونین! وی نبود آرامش در جوامع غربی را الهامگرفته از بیبندباری فردی و اجتماعی و دور بودن از خداوند متعال عنوان و تصريح كرد: با توجه به تهاجمات جوامع صنعتی، امروزه روی آوردن به قرآن و كسب معارف دينی میتواند به انسان آرامش بخشد.

به عنوان مثال هیجان خشم، هیجان شادی، هیجان غم، هیجانهای جنسی، شهوانی، هیجان عشق و انواع و اقسام هیجانهایی که ما داریم و ما باید بتوانیم این هیجانات را مدیریت کنیم و در مهارتهای زندگی یکی از مهارتها، مهارت مدیریت بر هیجانهاست؛ یعنی انسان بتواند خشمش را کنترل کند، زبانش را نگه دارد، دستش را نگه دارد، بتواند در شادی خودش را کنترل کند؛ اینگونه نباشد که وقتی انسان شاد است، هیچ متوجه نشود و یا وقتی غم دارد، افسرده شود. وی تصریح کرد: نویسنده در مقدمه کتاب توجه ما را به این جلب می کند که فلسفه زندگی پیچیده تر از آن است که بخواهیم آن را از میان کتب دانشگاهی وارسی کنیم و به درک آن نائل شویم.

او نباید خود را سرگرم شهوات بدنی و لذت های جسمی کند، باید خود را بزرگ تر از آن بداند که زندگی مادی را هدف بپندارد . اکنون که متن حاضر را می خوانید بارها جملاتی را شنیده اید که از نوع این عبارتهای توجیح گرند؛ “من می اندیشم پس هستم” ، “من شک می کنم پس هستم” ، “من عصیان می کنم پس هستم” ، “من لذت می برم پس هستم” ، “من عشق می ورزم پس هستم” ، “من پرستش می کنم پس هستم” .

نظریه های معنوی وجود داردمثلاً ممکن است عشق را هدیه ای از جانب خدا بدانند. در فصل ششم به بررسی اینگونه از عشق پرداخته شده است. اگر انکار غایت نمود، به این موضوع پرداخته می شود که اصولا چه نظراتی است که نمی توانند به غایت و هدفی واقعی، اعتقاد پیدا کنند و مقومات هدفداری و غایت چیست که منکر لوازم و مقومات آن لزوما نافی غایت و هدف می شود. برابر متون تاریخی، چادر و روبند، برای همگان ـ حتّی برای خاتون های اشراف ـ ضروری بود و در اعیاد نیز کسی آن را کنار نمی گذاشت؛ بلکه با طلا و نقره و پارچه های زربفت آن را تزیین می نمودند و حتّی برای تفریح نیز با حجب و حیای کامل در مجالس انس و یا گردش هایی دور از چشم نامحرمان، شرکت می جستند.

او تعامل علم با دین و اخلاق را دور باطل نمیداند؛ بلکه معتقد است با افزایش علم، روشنایی زیاد میشود و با افزایش ایمان، انسان میتواند گامهای بزرگ­تری در مسیر حیات معنادار بردارد (همو، 1385، سخنرانی 11دی1367، جلسه21). به گزارش باشگاه خبرنگاران پویا مراسم وداع با ماه شعبان طلیعه ماه مبارک رمضان با سخنرانی حجتالاسلام مصطفی کرمی و مداحی حاج احد قدمی، حاج حسن حسین خانی و حاج موسی رضایی و سخنرانی حجتالاسلام مصطفی کرمی، خطیب و کارشناس مذهبی در حسینیه شهید الماسی برگزار شد.

وی اضافه کرد: ما به افراد با اراده ضعیف و کسانی که عصبانی میشوند، میگوییم روزه بگیرید؛ چون در قرآن آمده که راز روزه تقواست؛ یعنی فلسفه روزه تقواست و انسان با روزه به خودکنترلی و خودنگهبانی میرسد؛ به شرط اینکه یک ماه در سال روزه بگیرد چون این یک ماه مراد است و با ۱۵ روز نمیشود و حداقل باید یک ماه روزه را برای تمرین خودکنترلی داشته باشیم.

راز روزه تقوا نامیده شده چون با روزه گرفتن، تمرین خودکنترلی میکنیم و سعی میکنیم مهارت خودکنترلی را یاد بگیریم. جلالالدین میگوید: تنگ است بر او هر هفت فلک/ چون میرود او در پیرهنم؟ آلمانی زبان سختی است. حجتالاسلاموالمسلمین سیدمهدی واعظ موسوی در گفتوگو با خبرنگار ایسنا- منطقه خراسان، در خصوص معنای کلمه «رمضان» و فلسفه روزه گرفتن در ماه رمضان اظهار کرد: رمضان در لغت از ریشه «رَمَضَ» به معنای سوزاندن و گرم شدن روز، حرارت و شدت یافتن روز است؛ یعنی وقتی که روز به سختی گرم میشود.

دیدگاهتان را بنویسید