چرا جنگ یمن به امارات کشیده شد و چرا حوثیها به ابوظبی حمله میکنند؟

از طرفی نیز سقوط عراق ممکن بود منافع شوروی در عراق و کشورهای رادیکال عرب را در پی داشته باشد.بههرحال شوروىها احساس نمودند که عملکرد عراق باید متوقف بازداشته شود و حتی به ایران پیشنهاد تحویل سلاح دادند که با توجه به سیاستهای ضد شرقی ایران مورد پذیرش واقع نشد. عملکرد این جمهوری ها تابع عملکرد شوروی بود از این رو به بررسی موضع شوروی در جنگ تحمیلی می پردازیم . عملیات والفجر 8 و والفجر 9 صحت نسبی این فرض را نشان داده بود، ولی عقبنشینی از منطقه عملیاتی والفجر 9، بهدلیل ضعف تدابیر پدافندی، شروع سلسله عملیات پیشبینی شده را یک سال به عقب انداخت و در زمستان 1365 ش در جبهه شمالی عملیات مهمی صورت نگرفت (سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. بعد از اینکه ایران از مذاکره با عراق امتناع کرد (زیرا عراق بدون پرداخت غرامت خواستار پایان جنگ بود) اتحاد جماهیر شوروى حمل کالا و تدارکات نظامى به عراق را از سرگرفت.

درواقع،این کشور براى حفظ منافع آتى خود، درحالى که عراق هنوز متحد شوروى و از نظر نظامى وابسته به مسکو بود، ابتدا از ارسال اسلحه و تدارکات نظامى به عراق امتناع نمود. وسعت ایران چهار برابر و جمعیت ایران سه برابر عراق و نیز آغازگر حمله عراق بود.هرچند مسئله صدور گاز ایران به شوروى به دلیل اختلاف در تعیین قیمت لاینحل مانده بود، این بهبودى نسبى در روابط دو کشور تا آزادسازى خرمشهرتوسط ایرانیان از دست نیروهاى عراقى ادامه داشت. اما با این همه تلاش بیپایان اتحاد شوروی برای جلب نظر ایران، به سبب سیاستهای رهبر و دولت جمهوری اسلامی ایران که به معوق ماندن صدور گاز به شوروی، کاهش حضور دیپلماتیک آن کشور در تهران، بسته شدن کنسولگری شووری در رشت، تعطیلی بانک ایران و شوروی و بسته شدن انجمن روابط فرهنگی بین دو کشور منجر گردید، بینتیجه ماند. اما برای اینکه قطع صدور وسایل نظامی، موجب رنجش عراق نشود متحدان خود در اروپای شرقی را تشویق کرد تا نیازهای عراق را برطرف سازند. حمایت ایران از سازمان شیعی حزب الله نفوذش را در لبنان تثبیت کرده و ابزاری برای مهار کردن اسرائیل کرده است .

مىتوان گفت موضع شوروى نسبت به جنگ طی این مقطع ناشى از دو عامل بود.اول اینکه عراق به سبب جاهطلبىهاى منطقهای خود سیاستی مستقل از شوروى در پیش گرفته بود و سعى در فاصله گرفتن از آن کشور داشت، به علاوه پیوندهاى خود را با غرب افزایش داده و حتى تماسهایى را با آمریکا به قصد عادیسازى روابط با آن کشور آغاز کرده بود. مهاجران افغانی مقیم ایران: مهاجران افغانی مقیم ایران نیز همچون دیگر ایرانیان عمل میکردند و حتی خود را مثل یک ایرانی تلقی مینمودند که کشور عراق به سرزمینشان ایران حمله کرده است. بهویژه اینکه همین مهاجران نیز اکثراً علاقهمند به حضور در نواحی پر آب ایران هستند. تفکیک میزان افتخاری که کشورها برای شکل دادن به موازنه قدرت در روابط دو جانبه نیاز دارند با افتخار ضروری برای استفاده در سیاست داخلی کشورها معمولاً بسیار دشوار است اما درباره دولت ترامپ می دانیم که او از انگیزه زیادی برای کسب افتخار به هدف دوم نیز برخوردار است. دوم اینکه با عنایت به بحران گروگانگیرى و قطع رابطه ایران و آمریکا و برچیده شدن پایگاههاى استراق سمع آمریکا در منطقه شمال، شوروىها به وضوح احساس مىکردند که دستاوردهاى بالقوه در ایران از خسران احتمالى در عراق مهمتر است.

با شروع جنگ ایران و عراق، شوروىها حداقل در ماههاى اولیه جنگ خود را بیشتر با ایران موافق نشان مىدادند تا با عراق. در این مقطع، شوروىها انتظار داشتند که ایران با عراق از در صلح درآید. به دنبال این امر، بلغارستان، چکسلواکی سابق و لهستان به تأمینکننده عمده سلاح برای عراق تبدیل شدند. مسکو این سیاست متعادل و مدارا با هر دو طرف را تا سال1982م ادامه داد. اما این پیشنهاد از سوی رهبران ایران رد شد و تهران از اتخاذ موضع بیطرفی آن کشور در برابر تجاوز آشکار عراق علیه ایران انتقاد کرد و از مسکو خواست تا تجاوز عراق را محکوم کند. در سال 1982م، عراق آتشبس یکطرفه اعلام کرد که ایران آن را منوط به پرداخت غرامت و خلع سلاح صدام دانست. ادعاهای ارضی ترکیه به شمال عراق و ترس از تصرف این مناطق توسط ایران، عامل دیگری بود که ترکیه را به اقدام نظامی در شمال عراق وادار می کرد. دولت شوروی علاقه زیادی ندارد که پیروزی ایران را در جنگ با عراق ببیند. در تمام این مدت، کرملین از طریق متحدان عرب خود – سوریه و لیبی- که روابط حسنهای با جمهوری اسلامی داشتند، تلاش میکرد تا با تأمین بخشی از نیازهای تسلیحاتی ایران، محور تهران، طرابلس، دمشق را تقویت کند و مواضع ضدروسی ایران را بهخصوصدر مورد قضیه افغانستان تعدیل نماید.

دیدگاهتان را بنویسید