نظریه به زبان ساده، (فلسفه)(5): ارسطو – انسانشناسی و فرهنگ

تهران: انقلاب اسلامی، وابسته به مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، ۱۳۹۱، ۴۲۶ صفحه. از ديد ارسطو، برخوردارى هر كس از حقوق سياسى بايد وابسته به سهم او در فراهم آوردن عناصر هستى و سازمان حكومت باشد. زن مي تواند هر نوع كاري همين قدر كه فاسد كننده ي خانواده و مزاحم حقوق ازدواج نباشد براي خود انتخاب كند و درآمدش هم منحصراً به خود اوست. نویسنده نخست متن دعا و ترجمه فارسی آن را آورده و سپس لغات را توضیح داده و به طور فشرده، هر دعا را شرح كرده است. در همین راستا، نگارنده بر دعا و قرائت قرآن و اهتمام به عبادات، به ویژه در شب های قدر، تأكید نموده، ابعاد سازنده دعا و مناجات و عبودیت در ماه رمضان را از منظری قرآنی و روایی بحث و بررسی نموده، همچنین به آثار سازنده معنوی روزه از زبان معصومان-علیه السلام- اشاره كرده است.

موضوع این سخنان، مباحثی همچون: ماه مبارک رمضان، معارف دینی مربوط به روزه داری، آداب دعا و تکالیف مؤمنان از نظر فردی، اجتماعی و سیاسی در این ماه مبارک است. دوره دبستان را در مدرسه شیخ علاءالدوله سمنانی – که به نام یکی از عرفای بزرگ قرن 7 ایران بود – گذراندم، دوران دبیرستان را نیز در دبیرستان پهلوی که بعد به دبیرستان مهران تغییر اسم دادند طی کردم. برای یافتن علت اصلی جدایی مُثُل از جهان محسوس نیز لازم است مجدداً به دو انگیزهی هستیشناختی و معرفتی افلاطون که پیشتر بدان اشاره شد، رجوع کنیم. در حکمت یونان قدیم طبقهبندی علوم وجود داشته است و در این طبقهبندی رتبه ای هم برای ما بعد الطبیعه والهیات قایل بوده اند و بعد نیز نسبتی بین الهیات و ما بعد الطبیعه و سایر علوم برقرار میکرده اند.

محمدتقی جعفری این مرحله را مرحله «خود طبیعی» می­نامد و آن را برای انسان فوق­العاده تاریک و مبهم و درخور حیوانات ارزیابی می­کند (همو، بی­تا، ص118). 1- مابعدالطبيعه. (2) منظور از اين بحث مطالعه و پژوهش درباره واقعيت در كليترين وجوه و صور آن است، تا آنجا كه انسان قدرت بر اين امر دارد. نویسنده با ابداع روش خاص طبی، در صدد اثبات این موضوع است که می توان بسیاری از بیماری ها را با این اسلوب درمان نمود و تأکید دارد که پزشکان و مسئولان وزارت بهداری، روی مطالب ایشان مطالعه جدی تری نمایند و طرحی برای مداوای بیماران صعب العلاج بریزند.

این کتاب بر این نکته تأکید دارد که روزه و روزه داری برخلاف آنچه بسیاری آن را یک عبادت صوری و یک رژیم ساده و عادی معرفی می کنند، برنامه ای کاملاً منظم و اصولی است که از جهات مختلف برای تأمین سلامتی بشر مفید و ضروری می باشد. در ايران باستان و در ميان قوم يهود و احتمالاً در هند حجاب وجود داشته و از آنچه در قانون اسلام آمده سخت تر بوده است، اما در جاهليت وجود نداشته و به وسيله ي اسلام در عرب پيدا شده است. نکته جالب این است که هیچکسی در شرق ابنرشد را نمیشناخت!

جذبه هاي معنوي قرآن و نقش آن در رفع افسردگي و اضطراب و تأثیر اُنس با قرآن بر آرامش و آسايش و اميدواري به پروردگار و رحمت او و بيان برخي مسائل اخلاقي و اعتقادي مانند: مقدربودن رزق و روزي، عوامل كم يا زيادشدن رزق و روزي، آثار منفي شهوت راني، رواج برخي خرافات در مسائل ديني، آفات عجله و شتاب در امور مختلف زندگي، اهميت نظم و انضباط از منظر دين و بررسي آموزه هاي اعتقادي و تفسيري خطبه فدكيه، از مهم ترین سرفصل های این کتاب است. غذاي مصرفي در ماه رمضان، بايد ساده باشد و نبايد خيلي با غذاي روزمره روزه دار تفاوت كند.

نگارنده، روزه گرفتن، حج به جاآوردن، عبادت، استغفار، نمازخواندن، قربانی كردن، قرائت قرآن، شب زنده داری و تهجد، صدقه دادن و ذكر را از جمله مهم ترین اعمال این سه ماه دانسته، ثواب ها و آثار عبادات و طاعات در این ماه ها را با نقل روایاتی از معصومان-علیهم السلام-، بیان كرده است. انس با قرآن یک طرف مسئله است، قرآن کلام خداست که ما زمزمه می کنیم مسئله دیگر کلام ما در مناجات با خدا است.

بنابراین همانگونه که خود وادیا هم معترف است دقت ارسطو بر جزئیات، باعث میشود که برخلاف «مُثُل افلاطونی»، «صُوَرِ» وی قائم به ذات نباشد و در عوض بر عالم محسوسات متکی باشد. کتاب فوق که به هشت زبان دنیا ترجمه شده، بر اساس تجربه های نیم قرن پژوهش در درمان به وسیله روزه انتشار یافته و از روزه به عنوان اسرار اعجازآمیز در درمان بیماری ها نام برده شده است. در ابتداي اين نوشتار، به بحث در مورد نقش ماه رمضان و روزه در خودسازي و درمان بيماري هاي روحي پرداخته شده، لزوم استفاده از قرآن براي شفاي قلوب در اين ماه و نيز سيره اهل بيت-علیه السلام- در خصوص استفاده بهينه از ماه رمضان بيان شده است.

مهم ترین محورهای این مباحث، عبارت اند از: توصیه بر قرائت، فهم و اُنس با قرآن، تبیین جامع مفاهیمی چون: تقوا، دعا، مناجات و استغفار، تحلیل زندگی و شخصیت امام علی-علیه السلام-. در حقیقت، برنامه روزه داری عبارت است از اجرای یک برنامه بهداشتی کامل از نظر روانی و جسمی که از جهات مختلف قابل توجه است. نگارندگان در كتابچه، اصول روزه داري را در شرايط مختلف و براي افراد گوناگون بيان كرده اند.

با بیان جمله بعد از آیه و توجه به خطاب جمع و به هر دو طرف در آیه یعنی، ذکر جوانب مختلف مرتبط با حکم، اجتماعی بودن استفاده میشود بهویژه با اطهر بودن. بسم الله الرحمن الرحیم با عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما سوال مهمی در حوزه عرفان و فلسفه دارم. فردا، روز اول ماه مبارک رمضانه و من قصد دارم در این مطلب با شما در مورد فلسفه روزه و علل روزه داری صحبت کنم. وی برخی از دروس “سطح دو” حوزه نظیر “معالم الدین” و “ملاذ المجتهدین” را نزد “آیت الله باکویی”، “مختصر المعانی” را نزد “آیت الله حاج حسن آقا تهرانی”، “المنطق” و “اصول الفقه” را نزد “آیت الله مختار امینیان گیلانی”، جلد اول و دوم “شرح لمعه” را نزد حضرات آیات “طالقانی”، “اشتهاردی”، “محمودی اشتهاردی”، “صلواتی اراکی” و همچنین دروس “تفسیر و عقائد” را در محضر “آیت الله شب زنده دار شیرازی” و “ادیان و فرق” (بهائیت، مسیحیت و یهودیت) را نزد “حجت الاسلام عبد القائم شوشتری” فرا گرفت.

ثانیاً چه کسی گفته تعریفی که شما از عقل می دهید و بر اساس آن فلسفه را شکل می دهید، همان عقلی است که آیات و روایات می گویند؟ منظور شما از توسعهٔ فلسفهٔ اسلامی و عصری شدن آن چیست؟ انگیزه نویسنده، آشنایی مخاطبان و درك هرچه بیشتر مفاهیم بلند نیایش اسلامی است. نویسنده به شرح بعضی اصلاحات و مفاهیم عرفانی موجود در دعاها پرداخته، ارتباط بین توحید و معارف توحیدی را با مسائل مربوط به امامت بیان نموده است. 4- زيباييشناسي ، كاربرد فلسفه در ارتباط با هنر و زيبايي است و با مسائلي از اين قبيل سروكار دارد: آيا زيبايي امري عيني است يا ذهني؟

اما تفكر منطقی تنها در صورتی قادر به تحکیم این ایمان می شود که شهروند مطیع به چشم ببیند که هر نوع اطاعتی از قوانین کشورش، سرآن جام به نفع و مصلحت خودش تمام می شود. بیتردید هر مسئولیت سپاری برای رسیدن به هدفی انجام میگیرد. این كتاب، مجموعه مقالات نویسنده است كه هر كدام بیانگر یكی از ابعاد اخلاقی و تربیتی و عرفانی ماه مبارک رمضان می باشد. نویسنده اذعان می دارد که طی ۴۵ سال در کلینیک خصوصی خویش، متجاوز از پنجاه هزار روزه درمانی را نظارت کرده است. به باور او، انسانی که خود را در مواجهه با زندگی بیمعنا میبیند و درصدد جایگزین کردن آن با زندگی معنادار است، از دو حال بیرون نیست: یا از قدرت و توانایی بالای روحی برخوردار است و ازاین­رو ارزش­های متداول را بیارزش می­داند و آنها را درهم می­شکند تا خود، فعالانه ارزشهای تازهای را خلق و آنها را جایگزین ارزش­های قدیمی کند؛ یا انسان با وجود اینکه ارزشهای متداول را پوچ و فاقد ارزش تشخیص داده است، به این دلیل که دچار انحطاط و ضعف روحی است، به همان وضع موجود اکتفا میکند.

قبول با لفظی که بر انشای رضایت قبول کننده دلالت کند مانند «قَبِلْتُ النِّکاحَ»، «قَبِلْتُ المُتْعَةَ»، «قَبِلتُ التَّزْویجَ» یا «قَبِلْتُ» به تنهایی محقّق میگردد. اگر می فرمایید حجیت عقل ذاتی است و نیازی به اثبات ندارد، باز می پرسیم آیا با عقل به حجیت ذاتی عقل حکم می کنید؟ اما آدمی اگر از شعور کامل بیبهره نباشد، دست کم دارای قوه تمیز نیکی از بدی و سود از زیان و درست از نادرست است. اگر میخواهی بار سنگین رسالت را به دوش بکشی، برای تو که پیغمبر(ص) هستی، واجب است که لااقل نصف شب را بیدار بمانی و با خدا راز و نیاز کنی.آن حالت سازندگی عبادت و ذکر و یاد خدا برای این است که انسانی بسازد که این انسان در جامعه، احساس مسؤولیت کند.

یعنی از طریق عصیان میخواهد معنایی برای زندگی داشته باشد. یعنی همه چیز از حقیقت واحد ظاهر شده است. شیء معینی نیست که قابل اشاره کردن باشد (ماده یک چیز خاصی از نوع معینی نیست مثل چوب)؛ به معنی دوم، شکل و صورت است، که به واسطۀ آن، چیز را «این» نامند. با اینکه به پوشش مردان کمتر از زنان سفارش شده است، ولی مردان در عمل پوشیدهتر از زنان هستند؛ زیرا تمایل مرد به نگاه کردن و چشمچرانی است نه به خودنمایی، و تمایل زن بیشتر به خودنمایی است نه به چشمچرانی. در اين میان، موارد چندی از قبیل: هضم چربی های اعضای اصلي بدن و انتخاب رژیم لاغری براي مبارزه علیه چاقی، دفع سموم فلزی وارده از جو، برقراری مجدد اعتدال بیولوژیکی و شیمیایی بدن، درمان فلج های عصبی مقدماتی و تحریک اعصاب تخدیرشده با سموم داخلی و کیفیت تعدیل میل جنسی، از اهمیت خاصی برخوردارند.

فصل هفتم به اثر رولان بارت برمیگردد و خلاصۀ نظریههای او دربارۀ تفسیر متن ـ آراء او در باب اسطوره و رمز ـ به عنوان پایهای برای فهم اندیشههای او در مورد «سخن عاشق» بیان شده است. هم تجربیات و مطالعاتم مکتوب میشوند و هم میتواند برای شما مفید باشد. مجموعه اعمال مستحب در ماه های رجب، شعبان و رمضان كه ثواب های فراوانی برای آنها در روایات آمده، بیان شده است.

در اين كتاب، ديدگاه هاي استاد غلامحسين ابراهيمي ديناني درباره رابطه علم و عبادت، قدر شب و شب قدر و ارتباط آن با روابط اجتماعي و حق الناس، چيستي زمان و مكان، وابستگي و وارستگي و راه رسيدن به معرفت بيان شده است. پيامبر اسلام (ص) مى فرمايند: اى مردم، ماه خدا با بركت و رحمت و آمرزش به شما روى آورده است؛ ماهى كه نزد خدا بهترين ماه ها، روزهايش بهترين روزها، شبهايش بهترين شب ها و اوقاتش بهترين اوقات است.

دیدگاهتان را بنویسید