ماه های قمری؛ نام، معنی و ویژگی های ۱۲ ماه قمری

در تفسیر این آیه گفتهاند که مقصود از ضیاء، روشنایی ذاتی و غرض از نور، روشنایی عرضی است یعنی خورشید از خود نور دارد و ماه نور خود را از خورشید میگیرد (← راغب اصفهانی، ذیل «تلی»؛ طوسی، التبیان؛ بیضاوی، ذیل آیه؛ قس فخررازی، ذیل آیه که نور و ضیاء را دو نام برای حقیقت و کیفیتی واحد دانسته است که با انتساب به خورشید، ضیاء و با انتساب به ماه، نور نامیده میشود، اگرچه این کیفیت در ماه ضعیفتر از خورشید است). همانطور که میدانید سال نوری مسافتی است که نور در یک سال طی میکند که برابر با 9,460,528,400,000 کیلومتر یا 5,878,499,810,000 مایل است. ممکن است همراه با زمین در اوایل شکل گیری منظومه شمسی شکل گرفته باشد، یا اینکه بعدها جذب میدان جاذبه شده و در مدار قرار گرفته است. احتمالِ اینكه در اینجا منظور از شش روز، شش دورة خلقت باشد، بعید نیست؛ اما درباره اینکه این شش دوره، چگونه بوده و به چه اعتباری تقسیم شده است، چیزی از آیات بهدست نیاوردهایم. تنها در آیه 12 سوره طلاق تعبیر وَمِنَ الأَرْضِ مِثْلَهُن آمده که ابهام دارد؛ اما معلوم نیست این همانندی زمین با آسمانها از چه جهت است.

بین آنها تردد دارد»؛ اما در همین آیه نیز تعبیر «ارضین» بهكار نرفته است؛ پس دلالت قطعی بر تعدد زمین ندارد و معلوم نیست كه همانندی آسمان و زمین در این آیه به چه معنا و از چه لحاظ است؛ ازنظر عدد است یا بهلحاظ عناصر یا ازنظر اتقان و یا در آفرینش؟ آنچه در نهایت باید بر آن تأكید كرد این است كه هر دو فرض فوق (هفت کره یا هفت قطعه) تنها احتمالاتی هستند که نمیتوان درباره آنها اظهارنظر قطعی کرد؛ پس طبق ظاهر آیات باید گفت زمین یکی بیشتر نیست و همانندی مطرحشده در آیه 12 سوره طلاق نیز بهاحتمال بیشتر مربوط به خلقت کامل و بینقص زمین و آسمان است. 1. تعداد آسمانها ازنظر قرآن هفتتاست و واژه «سبع» در تعابیری چون «سَبْعَ سَماوات» به معنای حقیقی است و نه نماد کثرت؛ زیرا معنای غیرحقیقی خلاف ظاهر است؛ بهعلاوه بین نماد و امر واقعی باید تناسب باشد؛ پس نمیتوان عدد هفت را نماد برای مقادیری که بیش از هزارانهزار است، قرار داد. پس قرآن ارجمند، در این آیه زندگی مخاطبان خود را به دو بخش روز سفر و روز حضر، تقسیم كرده است؛ نه اینکه از یوم، مقدار زمان شبانهروز 24 ساعتی را درنظر داشته باشد.

دیدگاهها و تظراتتان را با ما و سایر همراهان ستاره به اشتراک بگذارید. از این آیه برمیآید روزی هم هست که طول آن به هزار سال میرسد. هم اکنون میتوانید فیلم خورشید را با لینک مستقیم رایگان از وبسایت همتا مووی با ترافیک نیم بها دانلود نمایید. آیا این بدان معناست كه حضرت یوسف فقط در همان روز چنین مکانتی داشت و فردای آن روز دیگر آن جایگاه را نداشت، یا اینکه یوم در اینجا مدتزمانی فراتر از یک روز متعارف را شامل میشود؟ الله است؛ همان كه آسمانها و زمین را در شش روز آفرید و سپس بر عرش قرار یافت». اگر نص وحیانی قاطعی نیز در این زمینه داشتیم، در نهایت میتوانستیم بگوییم كه روز در اینجا به معنای زمانی برابر 24 ساعت است؛ ولی چنین نصی نیز نداریم؛ بهویژه با ملاحظة این نکته كه «یوم» در قرآن کریم همواره به همان یک معنای فوق نیست. بهطور دقیق و درست نمیتوان این مسئله را دریافت که آیا آسمان و زمین و آنچه در آنهاست، جداجدا شش روز یا شش مرحلة آفرینش دارد یا آنكه مثلاً دو روز ویژه آسمانهاست و چهار روز هم مربوط به زمین و اقوات و توشههای آن؛ یعنی میتوان گفت پس از آفرینش آسمان در دو مرحله، خلقت زمین دو روز یا دو مرحله، آمادگی برای رویش گیاه یك مرحله، و آمادگی برای پیدایش موجودات زنده حیوانی نیز یك مرحله طول کشیده است كه روی هم شش مرحله میشود؛ اما هیچ تأییدی از آیات برای این پندارها نیست و اینها همه تنها احتمالاتی هستند که به ذهن ما میرسد.

ممكن است همانندی آنها، ازلحاظ آفرینش تمام و کمال هریک باشد كه از آیهای دیگر فهمیده میشود: الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ طِباقاً ما تَری فِی خَلْقِ الرَّحْمنِ مِنْ تَفاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَری مِنْ فُطُور (ملك:3)؛ «کسی که هفت آسمان را تودرتو آفرید؛ در آفرینش او ناهمانندی نیست. حاصل اینکه بهاحتمال قوی منظور از شش روز در آیه 54 سوره اعراف، شش بازة زمانی 24 ساعته نیست. آیا منظور از پنجاههزار و هزار سال در این آیه و آیه پیشین، سالهای قمری یا شمسی متعارف با ایام 24 ساعته است، یا منظور نشان دادن طولانی بودنِ زمان عروج است؟ درباره اینکه منظور از شش روز در این آیه چیست، دو احتمال مطرح است. فاصلهی زاویهای بین این دو 3 یا 4 درجه است. اما همین تقسیم نیز، حدومرز مشخصی ندارد؛ چراکه زمین تنها متشکل از هفت قطعة خشکی نیست؛ بلکه قطعات خشکی بسیاری دارد؛ همچنین متشکل از هفت قارة کاملاً جدا از هم نیست؛ مثلاً آسیا و اروپا بااینكه مرز آبی ندارند، دو قاره بهشمار میروند.

دیدگاهتان را بنویسید