«فلسفه اسلامی از الف تا ی»

خانم بختیار -که تالیفات بسیاری به انگلیسی دارد- چند وقت پیش که به ایران آمده بود در فرهنگستان تعریف میکرد، آن زمان که آقای دکتر مهدی محقق رئیس بخش فارسی دانشجویان خارجی بود، به ایشان مراجعه کردم و درخواستم کردم اجازه بدهد در کلاسی که برای دانشجویان خارجی برگزار میشد شرکت کنم. بنابراین برای ادامه تحصیل به دانشگاه آمریکایی بیروت رفتم و لیسانس فلسفه را آنجا گرفتم. تجربهگرایی هیوم سرنخهای مشخصی برای همه موضوعات فلسفه انگلیسی- آمریکایی باقی گذاشته است. مشغول تحقیق بودند. اینها انسانهای خیلی زبدهای بودند، دیدن این افراد و کار کردن در کنار آنها برای من خیلی جالب و قوت قلب بود.

در آنجا افراد خیلی زبدهای در 7- 8 اتاق مشغول به کار بودند. البته بنده چندان بضاعتی نداشتیم ولی در دوره دبیرستان زبان انگلسی را خیلی خوب کار کرده بودم، تسلط داشتم. سَـــبیل؛ راهی است برای به اشتراک گذاشتن همین دغدغه ها و پرسشهای با جواب و بی جواب فکری، مذهبی، سیاسی و فرهنگی بنده. این گزاره های فلسفی در ذهن همه ما انسان ها موجودند؛ به آنها باور داریم و دائما آن ها را به کار می گیریم، بی آنکه توجهی به آن ها داشته باشیم. ما همه ساله در این کلاسها شرکت میکردیم، وقتی که انجمن فلسفه تشکیل شد، ایشان به ایران منتقل شد و همیشه حضور داشت، کلاس فصوصالحکم و درسهای دیگری را در آنجا ادامه داد.

2 جلد از آن یاداشتها پیش من بود، حدود 5-6 ماه پیش به ایران آمده بود، به ایشان یادآور شدم، گفت اتفاقا من دنبال آن 2 جلد یاداشت، (2 دفترچه) هستم، کجا است؟ ایزوتسو از سال 1347 تا 1352 تابستانها به ایران میآمد و ما 3 نفر پیش ایشان خصوصی فصوصالحکم میخواندیم. در ادامه سلسله گفتوگوها با چهرههای ماندگار این مرز و بوم، این بار در خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) میزبان این چهره ماندگار و فرهیخته بودیم، آنچه در پی میآید حاصل این گفتوگوی صمیمانه است. دوره دبیرستان، در مدت زمان تعطیلی بین شیفت صبح و عصر، 2 ساعت وقت بود، 1 ساعت میرفتم پیش یکی از علمای شهر به نام شیخ فضلالله محقق که خیلی عالم فاضلی بود و آنجا تمام 4 جلد کتاب جامعالمقدمات را خواندم.

به ایشان تحویل دادم، همراه خودش برد، چند وقت پیش پسرم تلفن کرد، گفت که خانم بختیار قسمتی از کتاب را در آنجا چاپ کرد. 1. ازدواج موقّت میان مرد و زن مسلمان و بر اساس نظر مشهور متأخّران، میان مرد مسلمان و زن اهل کتاب صحیح است. تکامل: یکی از فلسفهها و اهداف ازدواج بر اساس روایات، کامل شدن ایمان و انسان است. بالاخره من قبول شدم البته زیاد امیدی به قبول شدن نداشتم، ولی یکی از دوستان پدرم که برحسب اتفاق از جایی میگذشت، دید عدهای جمع هستند و خیلی شلوغ است، فکر کرده چیزی توزیع و پخش میکنند!

ما انسانها با سایر موجودات زندهای که حتی زندگی جمعی و پیچیدهاي دارند و در بعضی از موارد به مراتب پیچیدهتر از ما زندگی میکنند در دو دغدغهي نخست با حيوانات مشترک هستيم. 2. نگاه کنید به: اکرمی، موسی، (22/06/1394)، «فلسفه و زندگی روزمره»، روزنامه اعتماد. در جواب من گفت این کلاس مختص دانشجویان خارجی است و شما ایرانی هستید، نمیشود شرکت کنید. یکی از زمینه های اصلی این وبلاگ “مومن شدن”، مربوط به نگاه هدفمند به زندگی است. از این رو کسانی که میپندارند زندگی ارزش زیستن دارد، صرفاً به این جهت که خدا پاداشی بهشتی را به آنان وعده داده است، یا چون در خدمت هدف تاریخند، یا به هر دلیل بیرونی دیگر، زندگی را وسیلهای در خدمت یک هدف یا غایت میبینند و نه هدف یا غایتی در خود.

بسیاری از گزارههای علمی مربوط به طب و طبیعیات کهن، اینک ابطال شده و نظرات و نظریههای جدید جایگزین آنها گشته است، پارهای از قواعد و قضایای فلسفی به نحوی، متکی و بلکه گاه مبتنی بر این گزارههای علمی، منسوخ میباشد؛ از این رو از جمله راهها و مصادیق نوسازی فلسفه، رهاسازی آن از قید این قبیل مطالب و مدعیات و عنداللزوم و جایگزین ساخته موارد و مثالهای قابل دفاع علمی جدید است. ولی در فلسفه کلی ترین امری که بتوان با آن سر و کار داشت، یعنی وجود موضوع تفکر قرار می گیرد؛ به عبارت دیگر، در فلسفه، اصل وجود به طور مطلق و فارغ از هر گونه قید و شرطی مطرح می گردد.

ولی مطرح کردن چنین علم جامع و فراگیری با اهداف تفکیک علوم سازگار نیست و ناچار باید موضوعات محدودتری را در نظر بگیریم تا اهداف مزبور تأمین شود. حرمت و حيثيت زن به عنوان حق الله مطرح است. به این معنا که ساختار شکل گرفته اخلاقی پیرامون ما (به عنوان دستاورد اندیشه و فلسفه اخلاق)، رخ دادن امور را از صافی اخلاقیات حاکم رد میکند و در نتیجه شناخت این محیط اخلاقی به ما در تصمیمگیریهای موقعی مان کمک فراوان خواهد رساند.

قوه وهم مبانی جزئی را درک میکند؛ به عنوان مثال ترسی که به مورد خاصی تعلق بگیرد؛ مثلا فردی که از فلان قبرستان خاص و یا از فلان خانه تاریک میترسد و این کار واهمه است. بررسی آرای مختلف و ادله ارائه شده نشان میدهد که حکم وجوب حجاب یک حکم فردی است؛ یعنی رعایت حدود پوشش شرعی بر هر زن مسلمان واجب است و تخطی از آن حرام و مستلزم عقوبت اخروی است؛ درست مانند نماز که هر فرد مسلمان مکلف، ملزم به اقامه آن است تا جاییکه مبنای پذیرش و رد سایر اعمال واقع شده است.

و اگر نپوشاند کار خلافی کرده ولی نماز باطل نیست. آثار و تالیفات سترگ و ستودنی از خود بهجای گذاشته است و همچنان بهعنوان یک آکادمیسین پرتلاش و دلسوز به کار خود ادامه میدهد و همواره بخشی از بار فرهنگی ایران زمین را در دهههای اخیر بر دوش داشته است. آن زمان به من گفتند استادی به نام ایزوتسو به ایران آمده و فصوصالحکم را خصوصی تدرس میکند. به یاد دارم که در آن زمان یکی از درسهای ما، انشای انگلیسی بود. خلاصه ما 2 سال (سالهای 47 و 48) آنجا میرفتم، بعد از اینکه کلاسها به اتمام رسید، تمام آثار فارسی سهروردی را -با همکاری ایشان- خواندیم و به انگلیسی ترجمه کردیم.

در ابتدای پیدایی فلسفه ی تحلیلی، مرزبندی جغرافیایی میان جریان های فلسفی وجود نداشته و فیلسوف انگلیسی ای چون راسل به راحتی از آراء و ابداعات فیلسوف آلمانی تباری چون فرگه استفاده می کرده است. اینگونه نیست که بین نبوت و فلسفه رقابت وجود دارد، زیرا فلسفه باید به عنوان مکمل و تبیین کننده نبوت شناخته شود. رساله ارشد، تحت عنوان مقایسه نظریه وجود بین ملاصدرا و کانت بود. مجموعا 14 رساله ترجمه شد.

دیدگاهتان را بنویسید