خورشید – ویکی نجوم

بسیاری از اطلاعاتی که درباره ی خورشید و جو آن به دست آمده،به کمک دستگاهی حاصل شده که خور طیف نگار نام دارد.این دستگاه،که آن را در سال 1890 استاد جرج ا.هیل وارد نجوم کرد،دستگاهی بسیرا با ارزش بوده،زیرا منجمان را قادر ساخته است که به آسانی توزیع هر عنصری را بر قرص خورشید به دست آورندمنجم میتواند در چند دقیقه توزیع ئیدروژن،اکسیژن،کلسیم یا هر عنصر دیگری را در بخشی از سطح خورشید که رو به زمین است به دست آورد. طیف مرئی خورشید، به علت شدت زیاد، آسانترین طیف طبیعی است که با آن میتوانیم کار کنیم. 5) میدان مغناطیسی : هر کلف مرکز یک میدان مغناطیسی است و شدت این میدان با اندازهی کلف تغییر میکند. میزان شکافنگی این خطوط شدت میدان مغناطیسی را نشان می دهد و جهت قطبش نوری خطوط، قطبیت میدان را در هر نقطه مشخص می کند. اگر خورشید در جای خود بی حرکت می بود یا همچون جسمی به دور خود می چرخید، انتظار داشتیم که خطوط میدان مغناطیسی آن در امتداد شمال-جنوب باشند(شکل زیر-الف).

اگر بتوانید خود را با روش بی خطری برای مشاهده ی خورشید مجهز کنید، آزمایش جالبی خواهد بود که مدتی نظاره گر حرکت لکه های خورشیدی در سطح خورشید باشید. برای اعصار متمادی درصد آن در جو پایدار مانده است، اما متأسفانه سوختن سوخت­های فسیلی (که دارای کربن ذخیره شده هستند) به سرعت در حال افزایش دی­اکسید کربن است که به­طور قطع بیشترین سهم را در این حقیقت که دمای زمین درحال بالا رفتن است، دارد – پدیده­ای موسوم به گرم­ شدن زمین. در نماز، باید بر زمین یا چیزى که از زمین مىروید و خوردنى و پوشیدنى نیست، سجده شود و سجده بر غیر آن دو، جز در حال ضرورت صحیح نیست. این وسیله تشکیل شده است از یک طیف نگار معمولی که شکافی اظافی موسوم به شکاف طیف بر آن افزوده شده است.شکافی که بر خور طیف نگار قرار دارد،شکاف چشمه نامیده می شود.کار شکاف طیف آن است که همه ی طول موج های نور را،جز طول موج مطلوب که شاخص عنصر مورد مطالعه(مثلا ئیدروژن)است،حذف می کند.اگر چشمه دارای ئیدروژن نباشد،نوری وارد شکاف طیف نخواهد شد. خطوط طیفی آهن با مجموعه ی معینی از خطوط موجود در طیف خورشیدی کاملا مطابقت دارد، از این رو نتیجه می گیریم که آهن- به صورت بخار- در شیدسپهر خورشید یافت می شود.

منشور نور را به طیف های آن تجزیه می کند. این نتایج آزمایشی پرسشی جدی را در برابر اخترشناس خورشیدی قرار می دهند. همچنین حیواناتی نظیر اسب، عقاب، شیر، ببر و شماری از حیوانات و پرندگان نماد خورشید محسوب میشدند ()دایرةالمعارف دین(، همانجا؛ برای مجموعهای از این نمادها ← غراب، ص 29ـ72).خورشید در ایران باستان مظهر عمر جاوید و جلال و سلطنت و نشانه اقتدار ایران و همچنین تطهیرکننده بود (نیّرنوری، ص 13). یشت ششم اوستا خورشیدیشت نام دارد و در آن، از جاودانگی و بیمرگی خورشید و نیز پاککنندگی آن سخن رفته و ذکر شده است که خورشید با طلوع خود، زمین، آبها و آفرینش را پاک میکند و اگر خورشید برنیاید، دیوها آنچه در جهان است نابود میکنند (← اوستا، ج 1، ص 323ـ 324). زردشتیان در دعای صبحگاهی خود به همراه نیایش خورشید به نیایش مهر نیز میپردازند (رستمپور، ص 57ـ58؛ درباره تفاوت خورشید با مهر ← همان، ص 58؛ نیز ← ویدنگرن ، ص 174ـ 175؛ نیّرنوری، ص 13ـ 14؛ بختورتاش، ص 179ـ180). در تقویم ایران باستان، روز یازدهم هر ماه خیر یا خور (خورشید) نامیده شده است (رجبی، ص 219؛ یاحقی، ذیل «خورشید»).در عهد عتیق (سفر پیدایش، 16:1)، زمان خلق خورشید روز چهارم از روزهای ششگانه خلقت و خورشید حاکم بر روز دانسته شده است.

ـ1990؛ حمید نیّرنوری، تاریخچه بیرق ایران و شیر و خورشید، تهران 1344ش؛ گئو ویدنگرن، دینهای ایران، ترجمه منوچهر فرهنگ، تهران 1377ش؛ محمدجعفر یاحقی، فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی، تهران 1369ش؛Encyclopaedia Judaica, Jerusalem 1978-1982, s.v. درنتیجه مدار خورشید برخلاف الگوی بطلمیوسی مستدیر نیست و نقطه اوج آن روی فلکی به نامِ شامل قرار میگیرد که حرکتی از غرب به شرق برابر با یک درجه در هر شصت سال قبطی (شامل 365 روز) دارد (← رابرتس ،ص 51ـ52؛ صلیبا، 1994، ص 237ـ240).در قلمرو تحت نفوذ فرهنگ ایرانی و زبان فارسی، ردّ نخستین نشانههای آشنایی با نجوم جدید را، بهویژه با الگوی خورشید مرکزی ــکه مبانی آن را کوپرنیک در نیمه نخست سده دهم/ شانزدهم پایهریزی کردــ میتوان در رسالهای فارسی با عنوان اثبات هیأت جدید اثر ابوطالببن حسن حسینی صفوی پیگیری کرد. هرچه از شید سپهر به سمت مرکز خورشید حرکت کنیم شید سپهر داغتر و چگالتر می شود .در اعماق شید سپهر چگالی آن قدر بالاست که نور نمیتواند به راحتی خارج شود.به ازای هر 100 کیلومتری که از لایه های زیرین به بالا می آییم تراکم 50 درصد کاهش می یابد به طوری که لایه های بالای شید سپهر آن قدر رقیق هستند که قابل تابش نیستند .

دیدگاهتان را بنویسید