جنگ با طالبان: کاهش 85 درصدی صادرات ایران به افغانستان

دبیرکل سازمان ملل بهاستناد قطعنامه ۵۹۸، از طرفین درگیر خواست تا با قطع جنگ وارد روند مذاکره و عمل شوند. در ۹ آبان ۱۳۶۲، به دنبال گسترش دامنه جنگ به خلیجفارس و حملات عراق به نفتکشها و انتشار گزارش نمایندگان ویژه دبیرکل سازمان ملل پس از بازدید از مناطق اشغالی توسط عراق و شهرهای بمباران شده در ایران و عراق، چهارمین قطعنامه شورای امنیت به شماره ۵۴۰ صادر شد و در آن به گزارش واقعبینانه نمایندگان دبیرکل در بررسی مناطق مسکونی و تأیید لزوم بررسی دقیق علل جنگ اشاره گردید. به گزارش ایسنا، معاون سابق توسعه بازارهای صادراتی سازمان توسعه تجارت ایران در نشست خبری «بازارهای عراق و اوراسیا؛ تجارتی طلایی در ۲۰۲۲» اظهار کرد: ایران در قلب چند اتحادیه اقتصادی قرار گرفته و از این بابت دارای یک مزیت ویژه است؛ شورای همکاری خلیج فارس در جنوب ایران، پیمان اقتصادی سارک در شرق ایران، ترکیه به عنوان عضو ناظر اتحادیه اروپا در غرب ایران و اخیراً اتحادیه اقتصادی اوراسیا نیز در شمال ایران شکل گرفته که متشکل از ۵ کشور روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، ارمنستان و بلاروس است. آمریکا اعلام کرد: «این کشتی را از لحظه خروجش از بندر تا زمانی که این کشتی به نقطهای در ۵۰ مایلی شمال شرقی بحرین و شمال قطر رسید زیرنظر گرفته است.

عراق با وجود شواهد مسلّم و انکارناپذیر، بهکار بردن مواد شیمیایی را انکار کرد، اما در پی ارائه مدارک موثق از سوی ایران و بررسی کارشناسان اعزامی از سوی سازمان ملل، شورای امنیت برای اولینبار در ۹ اردیبهشت ۱۳۶۷ قطعنامه ۶۱۲ را به اتفاق آرا تصویب کرد. اما از آنجا که مواد غذایی همیشه مورد نیاز است فعلا بیشترین حجم مواد صادراتی ایران به افغانستان را تشکیل میدهد. شما اسناد زیادی را در مورد بحرین و جزایر بررسی کردهاید. من در ایام جنگ بهدنیا آمدم و بعد از آن هم همواره اثرات جنگ با من همراه بوده تا به امروز. محمدرضا فرطوسی کارگردان فیلم بلند «من یوسفم مادر» همزمان با آغاز اکران این فیلم در گروه سینمایی «هنروتجربه» در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: اینکه بالاخره این فیلم اکران شده، موجب خوشحالی من است، چرا که فیلمم فرصت ارتباط مستقیم با مخاطب در شهرهای مختلف را پیدا کرده، استقبال هم از فیلم تا به امروز قابلقبول بوده به خصوص در خوزستان و شهرهای جنوبی، چراکه زبان فیلم عربی است و به دلیل فضای خاصی که فیلم دارد آنجا بیشتر مخاطبان با فیلم ارتباط برقرار میکنند. استفاده از این شرایط باید همراستا با افزایش اطلاعات در زمینه بازاریابی باشد تا به کمک متخصصین و نخبگان دانش لازم منتقل شود تا تولیدکنندگان و صادرکنندگان بتوانند سهم ایران را در بازار این کشورها افزایش دهند.

عراق در شرایط سیاسی خاصی قرار دارد و اکنون موقع اوج مسائل اقتصادی این کشور است و ایرانیها باید در این اوج گیری شرکت کنند. به همین منظور، خاویر پرزدکوئیار، دبیرکل سازمان ملل، در ۲۲ دی ۱۳۶۵ اعلام کرد که اعضای شورای امنیت برای پایان دادن به جنگ مصمماند و نظریات و دیدگاهها باید برای تحقق این هدف به یکدیگر نزدیک شوند و شکل اجرایی به خود گیرند. نگرانی قدرتهای بزرگ و کشورهای عربی، آنها را به این نتیجه رساند که تنها راه پایان دادن به جنگ، تلاش مشترک آمریکا و شوروی در چارچوب همکاری بینالمللی است. قرارداد 1975 به برخی از مشکلات چندصدساله ایران پایان داد. شاه بر خرید سلاحهای مدرن ساخت انگلستان اصرار داشت اما در دهه ۴۰ شمسی تنها دو قرارداد کم اهمیت درباره برخی موشکهای دریایی منعقد شد. وعدهای که بریتانیا به برخی از مناطق عربی داده بود، بعد از جنگ جهانی اول محقق شد؛ مثل پادشاهی سعودی، عراق، سوریه، اردن و عمان.

در چنین شرایطی ــ که فضای بینالمللی به شدت برضد عراق شکل میگرفت و تهدیدهای متقابل عراق و اسرائیل، احتمال وقوع درگیری مجدد را در منطقه افزایش داده بود ــ در یکم اردیبهشت 1369/ 21 آوریل 1990 نامهای محرمانه از سوی رئیسجمهوری عراق، از طریق یاسرعرفات برای رهبر انقلاب و رئیسجمهوری ایران ارسال شد (رجوع کنید به سازمان ملل متحد، 1990، ص227؛ درودیان، 1380 ش، ص 249 ـ 256). صدام حسین در این نامه، ضمن ابراز نگرانی از فتنهانگیزیهای دشمنان عراق و ایران، با تأکید بر خطر صهیونیسم و برخی قدرتهای جهانی، خواستار ملاقات و مذاکراه مستقیم سران دو کشور، به انگیزه دستیابی به صلح پایدار گردید. همزمان با ارسال این یادداشت، صدامحسین در نطقی در مجلس ملی عراق، متن قرارداد الجزایر را پاره کرد و الغای این قرارداد را تصمیم شورای فرماندهی انقلاب عراق اعلام نمود. در پی پیروزی انقلاب اسلامی ایران و سقوط حکومت پهلوی در بهمن ۱۳۵۷ و متعاقب آن وقوع تغییرات اساسی در موقعیت آمریکا در منطقه، مناسبات ایران و عراق نیز دستخوش دگرگونی و تیرگی شد.

دیدگاهتان را بنویسید